Bánh khảo
Bộ Lương thực
· Nhóm cơm
· Cao Bằng
Bánh khảo là loại món ngọt truyền thống Việt Nam. Bánh có nguồn gốc từ dân tộc Tày - Nùng và Choang ("khảo" trong tiếng Tày là gạo), được làm từ bột nếp rang với đường, ngoài ra còn có hạt vừng hoặc một số loại hạt thơm khác để tăng mùi vị của bánh. Một số vùng miền Bắc Bộ gọi nó là oản bột, oản đường hay bánh oản. Món bánh khảo Cao Bằng có đặc điểm là ăn rất ngon ngọt và ít bị thiu, mốc nên bảo quản được rất lâu. Chính vì vậy mà những ngày cận kề Tết, các gia đình thường làm rất nhiều để ăn dần.
Nguyên liệu
-
Gạo nếp
- 2 kg
-
Đường kính/ phèn
- 50 gr
-
Vừng , lạc
- 100 gr
-
Thịt Mỡ
- 1 kg
Cách chế biến
-
Gạo nếp nên chọn là loại nếp mới hạt tròn mẩy, rồi đem rang vàng chín, không quá cháy hoặc không quá non vì sẽ không đạt được mùi thơm. Khi rang, chỉ rang với lửa nhỏ, để vừa phải. Tới khi gạo chín và giòn, hoặc nổ bỏng để xay xát mịn thành bột. Để bánh khảo ăn mềm ngon, không dính miệng, người làm phải “hạ thổ” bột bánh. Mỗi gia đình sẽ có cách “hạ thổ’ riêng, có thể là đổ bột trên nền đất sạch đã lót giấy bản hoặc trên cái mẹt lót giấy; cũng có thể “hạ thổ” bột bánh trên lớp vỏ to thân cây chuối hay phơi sương cho ỉu để bột bánh dễ liên kết. Khoảng 4-6 ngày sau, có thể đem phần bột ra làm bánh khảo; đường nên dùng là đường phèn, đường kính. Đặc biệt, nhân bánh được chuẩn bị công phu, vừng, lạc đem rang rồi giã nhỏ, thịt mỡ luộc chín, thái hạt lựu đem ướp với đường.
-
Sau khi đã chuẩn bị xong bột và nhân bánh, sẽ tiến hành làm bánh. Trước tiên là trộn bột đã hạ thổ với đường, dùng tay vò để bột và đường hòa quyện vào nhau. Muốn thử xem bột và đường đã đủ độ kết dính chưa thì nắm một nắm bột rồi thả xuống mâm, bột rơi xuống vẫn còn nguyên không bị tan ra tức là bột đã kết dính tốt. Sau đó mang bột nén vào khuôn. Nén bánh vào khuôn là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo của người làm bánh, nếu nén mạnh tay quá bánh sẽ cứng, còn nhẹ quá bánh lại dễ bị bở, vỡ vụn ra, không thành miếng. Việc cắt bánh phải làm ngay sau khi ép bột, bởi nếu để lâu bột sẽ khô, khó cắt. Cuối cùng là gỡ bánh ra khỏi khuôn và dùng giấy trắng hoặc giấy màu để gói bánh.
Bánh ngọt truyền thống nổi tiếng của người Tày, Nùng và dân tộc Choang ở vùng Tây Nam Quảng Tây. Khi món bánh này du nhập vào các tỉnh phía Bắc Việt Nam, nó có tên là bánh khảo, nó trở thành một thứ bánh truyền thống lâu đời được bày biện trên mâm lễ cúng ở các đình, chùa, cúng Phật, cúng tổ tiên, ông bà trong những dịp lễ, Tết, giỗ,… của các dân tộc như Tày, Nùng, Giáy ở Cao Bằng, Lào Cai,... đồng thời cũng là quà biếu trong những dịp đặc biệt.
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam