Bún bò Huế
Bộ Canh, Súp, Lẩu
· Nhóm món lẩu
· Thừa Thiên Huế
"Bún bò Huế được yêu thích bởi hình thức bắt mắt và hương vị đậm đà khó quên. Bởi vậy, xứ Huế thu hút du khách không chỉ ở vẻ đẹp của sông Hương, núi Ngự,... mà còn ở món bún bò đặc sản đất cố đô.
Điểm tạo nên sự khác biệt của bún bò Huế chính là sợi bún to, lát thịt bò mỏng mà to bản, nước lèo có màu đỏ cam với vị cay nồng hấp dẫn. Để nấu món đặc sản đất Huế này, người đứng bếp cần thực sự tỉ mỉ từ khâu chọn nguyên liệu tới các bước chế biến.
"
Nguyên liệu
-
Xương đuôi bò
- 1 kg
-
Xương heo
- 1 kg
-
Bắp bò hoặc nạm sườn
- 1 kg
-
Giò heo
- 2,5 kg
-
Chả cây của Huế
- 20
-
Bún tươi sợi to
- 2 kg
-
Hành tím
- 200 gr
-
Gừng
- 100 gr
-
Mắm ruốc Huế ngon
- 200 gr
-
Dầu ăn
- 1/2 Chén ăn cơm
-
Chanh tươi
- 500 gr
-
Sả
- 10 Củ
-
Sả băm
- 20 gr
-
Tỏi băm
- 10 gr
-
Ớt bột
- 20 gr
Cách chế biến
-
Sơ chế:
-
Xương heo, xương bò chần qua nước sôi+ muối rửa lại cho sạch, để ráo.
-
Giò heo cạo rửa sạch, chặt khoảng 20 khoanh. Dùng chỉ cột chữ thập cho miếng thịt định hình gọn lại chần qua nước nóng dội nước lạnh để ráo. Ướp giò 1m muối + 1M nước mắm.
-
Bắp bò ngâm nước muối, bóp sơ cho bớt đỏ, dùng chỉ quấn quanh bắp bò, để hạn chế bắp bò co lại khi luộc.
-
Mắm ruốc Huế gói vào lá chuối hơ lửa nhẹ cho ráo hoặc gói vào giấy bạc nướng cũng được, mục đích giúp mắm thơm hơn. Sau đó hòa mắm đã nướng vào 1L nước nóng, quấy đếu, để lắng rồi gạn lấy nước mắm ruốc trong.
-
Ớt bột hòa với 1 chén nước ấm, để 5 phút cho ớt nở ra.
-
Bắc chảo cho vào 0.5 chén dầu, đun nóng, cho 10 gr tỏi băm+ 20 gr sả băm, phi thơm, cho ớt bột đã hòa nước vào xào với lửa nhẹ, thêm 15 gr đường+ 30 gr nước mắm. Sên cho ớt dẻo, có độ trong, múc ra chén.
-
Cắt đầu hành 5cm để riêng, cắt nhỏ rau răm, ngò gai, lá hành, hành tây cắt lát mỏng, Sả cây đập giập, gập đôi lại, bó chặt.
-
"Chế biến:
-
Nấu nước dùng: cho xương heo, xương bò vào 10L nước lã, đun sôi với lửa ro, hớt bọ kĩ, bớt lửa, cho giò heo, bắp bò vào cùng hành tím nướng, gừng nướng, sả bó, thêm muối hột 50g + 1M ớt bột xào+ 0.5 lượn ruốc Huế, hớt bọt, kiểm tra thấy giò heo mềm (40-45p) thì vớt giò ra, dội nước lạnh cho trắng xốc gia vị vào giò heo bao gồm 1M muối+ 1M nước mắm + chút bột ngọt cho thịt đậm đà. Xếp ra đĩa, cắt chỉ.
-
Khi bắp bò mềm ( xăm thử) thì vớt ra, ngâm vào nước lạnh vớt thịt ra để ráo, cắt chỉ, thoa gia vị ( tương tự với giò heo) cắt lát mỏng.
-
Thêm nước sôi vào nước dùng ( đang sôi) cho đủ 10L, nêm gia vị:
-
Muối hột 50g
-
Đường phèn 60g
-
Bột ngọt vừa đủ ( khoảng 20 gr )
-
Mắm ruốc Huế ½ còn lại.
-
Ớt bột 15 gr đã xào"
-
"Trình bày:
-
Chần 150g bún và tô cho nóng cho bún vào tô, xếp lên tô 1 khoanh giò heo, 3 lát thịt bò, 1 cây chả. Thêm hành tây, hành lá, rau răm, ngò gai, ngò rí cắt nhỏ.Chan nước dùng đang sôi vào ngập bún, bày thêm 1 đĩa rau các loại, chanh, ớt, 1 chén ớt bột xào, nước mắm nguyên + ớt hiểm băm.
-
Yêu cầu thành phẩm:
-
Nước dùng trong, có váng ớt đỏ trên mặt nồi, vị thịt và ruốc Huế đậm đà, thơm sả cùng các loại gia vị, hơi cay.
-
Mách nhỏ:
-
Muốn giò heo giòn hơn, áp dụng cách luộc 2 lần: khi luộc nửa chừng ( thịt còn cứng) thì vớt ra, ngâm vào nước đá, chờ giò nguội hẳn thì cho trở lại nồi nấu chín. Cuối cùng vớt giò ra, dội nước lạnh, xốc gia vị cho vừa ăn, thịt giò sẽ trắng và giòn hơn.
"Từ lâu, vùng đất cố đô Huế đã hình thành một không gian văn hoá ẩm thực độc đáo, tinh tế, có sức hấp dẫn mạnh mẽ. Các món ăn kiểu Huế khá cầu kì do chịu ảnh hưởng của văn hoá cung đình và kiểu cách của con người xứ Huế, chú trọng thưởng thức chứ không cốt để ăn cho no, bữa ăn hoặc bữa tiệc, cổ bàn được trình bày mỗi món một chút chút chứ không bày thịnh soạn, la liệt. Bản sắc ẩm thực Huế đã lan toả khắp cả nước với những món ăn đậm đà chất Huế như bún bò Huế, bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc, bánh in, cơm hến, chè đậu ván, chè đậu xanh, chè bột lọc (bày bán bình dân ở hẻm đường), bia Huda… Trong đó, bún bò Huế là món ăn có sức phổ biến rộng rãi nhất, trở thành đặc trưng văn hoá ẩm thực Huế.
Bún bò là một trong những đặc sản của xứ Huế, mặc dù món bún này phổ biến trên cả ba miền ở Việt Nam và cả người Việt tại hải ngoại. Bún bò Huế xưa ra đời từ thời chúa Nguyễn Hoàng (khoảng thế kỷ thứ 16). Tương truyền, xưa có cô gái ở làng Vân Cù (nay thuộc thị xã Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên Huế) xinh đẹp, giỏi giang, thạo nghề đã sáng tạo ra cách chế biến một món ăn mới: Lấy thịt bò nấu thành nước dùng cho món bún. Từ đó, món bún bò ra đời, được lưu giữ và phát triển qua nhiều thế hệ.
Tại Huế, món này được gọi đơn giản là “bún bò” hoặc gọi cụ thể hơn là “bún bò thịt bò“. Các địa phương khác gọi là “bún bò Huế”, “bún bò gốc Huế” để chỉ xuất xứ của món ăn này. Món ăn có nguyên liệu chính là bún, thịt bắp bò, giò heo, chả Huế, nạm bò,… cùng nước dùng có màu đỏ đặc trưng và vị sả và ruốc. Đôi khi tô bún còn được thêm vào thịt bò tái, chả cua, và các loại nguyên liệu khác tùy theo sở thích của người nấu. Người ăn có thể ăn theo sở thích của mình. Nếu muốn thưởng thức vị thanh tao của nước lèo và hương vị thịt bò, hãy ăn món tái. Nếu muốn hoà mình trong hương vị nồng nàn của hương quế, cái thơm ngon của chả Huế, để thịt bò thắm đượm trong miệng khi ăn, hãy gọi món nạm hoặc gàu gân."
"Trong nước dùng của bún, người Huế thường nêm vào một ít mắm ruốc, góp phần làm nên hương vị rất riêng của nồi bún bò Huế. Sau khi xương bò được hầm chín tới, người ta thường thêm vào một ít chả heo hay chả cua được quết nhuyễn. Thịt bò có thể được cắt mỏng, nhúng vào nước dùng đang sôi trước khi cho vào tô bún (gọi là thịt bò tái). Người ta cũng thường cho thêm một ít ớt bột và gia vị vào tô bún rồi ăn với rau sống gồm giá, rau thơm, xà lách, rau cải con, bắp chuối cắt nhỏ.
Bún bò nấu chuẩn vị và ngon miệng, yếu tố quyết định trước hết nằm ở quá trình nấu nước dùng, cũng như chọn lựa sợi bún sao cho phù hợp, tươi ngon nhất. Với nước dùng, tiêu chuẩn chung là phải ngọt, trong – mang vị thanh dịu của xương thịt hầm đúng độ. Bên cạnh đó, tô bún bưng ra hấp dẫn được thực khách, còn phụ thuộc vào sợi bún. Nguyên liệu bún nấu luôn là loại bún tươi sợi lớn, trắng trơn, dai ngon. Bún Huế ‘cổ điển’ được ưa chuộng chính bởi bí quyết kết hợp nhào bột gạo chung với ít bột lọc; giúp cho từng sợi bún thành hình có tính dai dẻo đặc thù, sắc trắng sáng tự nhiên, không đục màu. Khi ăn, nhâm nhi miếng bún, người thưởng thức dễ thấy ngay cái mềm mại, bùi ngon nhưng không hề gây ngán. Có được nước dùng cùng với sợi bún “chất lượng.” là đã đủ 7 trên 10 thành tố tạo nên sản phẩm bún bò Huế ngon đúng điệu. Gia vị truyền thống, ruốc, sả, dầu điều, tiết canh, ớt, rau thơm, giá trộn ăn kèm tươi sống – thêm vào lượng vừa phải; đóng vai trò quan trọng còn lại, góp phần hoàn thiện và làm tròn đầy giá trị của tô bún dân dã mà quyến rũ về phong vị.
Người Huế có thể ăn bún bò mọi lúc, cho mọi bữa trong ngày. Nhưng cái thú, cũng được xem như một thói quen từ lâu của họ, là dùng bún như món ăn sáng ngon bổ. Sớm tinh mơ ở cố đô, dạo quanh một dãy phố hãy còn phủ sương lạnh, bạn có thể dễ dàng trông thấy vài gánh bún bò đơn sơ, nghi ngút khói. Các o, các mệ bán bún rảo bước nhẹ nhàng với quang gánh mộc mạc trên vai, rồi âm thầm đặt gánh xuống nơi góc đường quen thuộc. Ai thèm ăn cứ việc lấy chiếc ghế nhỏ ngồi quanh gánh bún nóng hổi, chuyện trò rôm rả trong khi đợi đến lượt gọi món. Tất cả làm nên một hình ảnh thân thuộc về Huế, như góp phần phản ánh nếp sống dung dị, đã ‘bắt nhịp’ từ trăm năm trước.
Có thể nói, một món ăn đầy đủ vị cay, thơm, ngọt, béo như bún bò Huế chính là đại diện tiêu biểu cho linh hồn của ẩm thực xứ Huế – một vùng đất đôn hậu, hiền hòa nhưng lại ẩn chứa những giá trị đậm đà bản sắc văn hoá cố đô. Ấn tượng lẫn vẻ đẹp ẩm thực tiêu biểu – hiện diện nơi tô bún bò, là nét kết hợp đầy lý thú của nghệ thuật chế biến truyền thống, cùng hương vị chan chứa đậm đà mà vẫn thanh tao, dung hòa hoàn hảo."
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam