Bún hến Mai Xá
Bộ Lương thực
· Nhóm sợi
· Quảng Trị
"Bún hến Mai Xá chính là con chắt chắt, một loại sinh vật nước lợ giàu chất đạm, bổ dưỡng được người dân Mai Xá cào lên từ đáy sông Hiếu, sông Thạch Hãn.
Bún chắt chắt Mai Xá còn được gọi là bún hến Mai Xá là đặc sản ngon nổi tiếng ở làng Mai Xá thuộc xã Gio Mai, huyện Gio Linh, tỉnh Quảng Trị. Chắt chắt là nguyên liệu chính để nấu món bún này, có hình dáng giống con hến nhưng nhỏ hơn chỉ khoảng bằng hạt ngô.
"
Nguyên liệu
-
Chắt chắt
- 2 kg
-
Hành khô
- 30 gr
-
Ớt tươi
- 10 gr
-
Gừng củ
- 20 gr
-
Tỏi thơm
- 30 gr
-
Bún tươi
- 250 gr
-
Bánh đa
- 1
Cách chế biến
-
Chắt chắt sau khi bắt sẽ được làm sạch bằng cách ngâm với nước gạo cho sạch nhớt. Sau đó cho chắt chắt vào rổ chà xát thật mạnh cho sạch lớp bùn đất bám ở bên ngoài vỏ. Cho chắt chắt vào xoong rồi bắc lên bếp luộc khoảng 10 phút, khi nào thấy con chắt chắt mở miệng thì tắt bếp. Kinh nghiệm luộc chắt chắt là bạn phải chỉnh cho lửa thật đều, vì nếu nước không đủ độ sôi chắt chắt sẽ không mở miệng. Hoặc khi thấy nước sôi bạn có thể dùng đũa khuấy thật đều cho chắt chắt mở miệng.
-
Đổ chắt chắt ra rổ cho ráo nước và nhớ lấy nước luộc để nấu canh rất ngon ngọt. Bắc chảo lên bếp cho hành phi thơm, rồi đổ chắt chắt vào xào chín cho thịt săn lại. Cho thêm chút gia vị vào xào cùng khoảng 1 - 2 phút thì tắt bếp. Về phần nước dùng, lọc nước luộc chắt chắt ở trên cho sạch cặn bẩn và thêm gừng, gia vị nấu sôi làm nước dùng.
-
Công đoạn tiếp theo để có tô bún hến Mai Xá chính là luộc chắt chắt rồi xào chúng lên trên chảo với các nguyên liệu như: mắm, muối, tiêu rồi để qua một bên. Sau đó, bắt nồi nước dùng có chứa gừng, ớt trái đập dập lên cho sôi, rồi từ từ cho ít chắt chắt tươi vào. Khi nước dùng đã sôi và được, người ta sẽ nêm nếm nồi nước dùng cho vừa ăn trước khi tắt bếp.
-
Lúc này bạn cần pha muối ớt để ăn kèm gồm ớt tươi, muối và gừng. Để có tô bún chắt chắt thơm ngon người dân làng Mai Xá rất tinh tế trong việc lựa chọn loại bún sợi nhỏ tăm. Xếp bún vào tô, thêm rau thơm, chắt chắt đã xào chín và chan nước dùng vào là thưởng thức.
-
Để thưởng thức món bún chắt chắt Mai Xá ngon nhất không thể thiếu được chén muối ớt hoặc mắm gừng tỏi. Cho rau sống, xì dầu, tương ớt và chút muối ớt gừng vào tô bún trộn đều và thưởng thức. Sợi bún dai ngon, thịt chắt chắt được xào thơm cùng nước dùng ngon ngọt đậm đà, tất cả hòa quyện cùng với rau sống ngon mát.
-
Khi ăn bún hến Mai Xá, thực khách sẽ được trình bày bàn ăn như một bữa tiệc chứ không đơn thuần là 1 tô bún như chúng ta thường thấy. Bàn ăn bún hến Mai Xá là phải có nồi nước dùng ngon nghi ngút khói, bên cạnh là tô bún với từng sợi bún trắng mọng căng tròn, phía trên tô bún có lớp vài loại rau ăn kèm như rau thơm, ngò; ở giữa có tô chắt chắt xào qua gia vị vô cùng bắt mắt và không thể thiếu 1 chén muối ớt cay nồng.
"Chắt chắt rất bổ và tốt cho sức khỏe: chứa nhiều protid, chất sắt, đồng; nhiều vitamin B12, ít cholesterol nên thích hợp với người thiếu máu và người bị bệnh tim mạch, thịt chắt chắt vị ngọt mặn, tính hàn, không độc, có tác dụng hoạt tràng, thông khí, mát gan, thanh nhiệt giải độc, lợi tiểu.
Món bún hến Quảng Trị độc đáo ở cách lựa chọn nguyên liệu. Đó là con chắt chắt, loại sinh vật sống ở nước nợ nên có vị rất ngọt và giàu dinh dưỡng. Chắt chắt chứa hàm lượng lớn đồng, sắt và vitamin 12 rất tốt cho sức khỏe. Bên cạnh đó, thịt chắt chắt còn có tính hàn, giúp thanh nhiệt và lợi tiểu.
Tuy được gọi là bún hến, nhưng nguyên liệu chính của món bún này không phải là con hến mà từ con chắt chắt. Con chắt chắt là một họ nhà hến, nhưng nhỏ hơn rất nhiều, có màu đen, vị ngọt đặc biệt. Thịt chắt chắt ngoài vị ngon thanh mát ra còn có tác dụng thanh nhiệt, mát gan, giải độc cơ thể. Vì thế, mỗi lần ăn bún hến là thực khách như được hưởng thụ một cuộc sống mới, tưng bừng."
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam