Cốm dẹp
Bộ Chay
· An Giang
Cốm dẹp còn gọi là om bóc, được làm từ những loại nếp dài, dẻo, thơm đem cho vào cối đá giã cho đến khi vỏ trấu của nếp tróc ra, hạt nếp lúc đó đã được giã dẹp. Sau đó dùng nia sàng lọc để loại bỏ những vỏ trấu để tách ra nguồn nguyên liệu làm cốm. Từ xa xưa cốm dẹp do người Khơ Me làm là chính, sau đó truyền đến người Việt.
Nguyên liệu
Cách chế biến
-
Cách làm cốm dẹp khá đơn giản, nguyên liệu gồm có nếp mới, dừa rám vỏ, đường thốt nốt hoặc đường cát.
-
Nếp dùng để làm cốm thường được gặt trước 10 ngày sau khi chín.
-
Sau khi nếp được gặt về sẽ trút lấy hạt ngâm nước nửa ngày rồi vớt ra để ráo.
-
Theo kinh nghiệm của những người làm cốm ở An Giang, ngâm nếp phải canh giờ đúng nếu không ngâm lâu hạt nếp mềm cốm sẽ nhão, ngâm thời gian ngắn thì hạt nếp sẽ khô cứng.
-
Nếp khi ngâm xong sẽ được rang.
-
Người rang nếp phải quen tay để hạt nếp vừa chín giòn mà không bị khét.Trong quá trình rang, khi nếp vừa nổ thì trút ra cối bồng (loại cối giã gạo ngày xưa nhưng được khoét rất sâu lòng) để giã.
-
Cốm thường được giã bởi 2, 3 người, mỗi người một chày, vừa giã vừa dùng cây nạo đảo nếp đều tay để hạt cốm không bị nát.
-
Cốm giã xong sẽ được sàng sảy làm sạch bằng nia tre.
-
Cốm dẹp An Giang thường được trộn thêm đường, dừa nạo vào trước khi ăn.
-
Nên chọn những trái dừa già nạo nhỏ vào trong cốm, trộn đều với đường, ủ khoảng 2 tiếng là có thể ăn được.
-
Ở một số gia đình người Khmer làm cốm dẹp thường cho thêm đậu phộng giã vào để tăng phần béo bùi.
-
Dù ăn theo cách nào thì ngon nhất vẫn là ăn cốm dẹp theo cách truyền thống.
-
Cho một ít cốm lên trên miếng lá chuối rồi dùng tay bốc ăn, nhâm nhi để cảm nhận vị dẻo dai, thơm, ngọt, bùi, béo trong từng hạt cốm.
"Cốm dẹp An Giang nổi tiếng gần xa bởi hương vị thơm ngọt bùi mà lại dễ ăn. Đây không chỉ là một món ăn gắn liền với đời sống người Khmer mà còn mang một ý nghĩa thiêng liêng - Là lễ vật để dâng lên thần linh. Ai đến du lịch An Giang cũng luôn muốn một lần thưởng thức món ăn nức tiếng này.
Không chỉ là một món ăn ngon, cốm dẹp còn là một món ăn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mang đậm nét văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc Khmer. Trong ngày lễ Oc Om Boc hay còn gọi là lễ cúng trăng, cốm dẹp được đồng bào tôn kính dùng để lễ vật dâng lên trời phật nhằm tạ ơn các đấng thiên liên đã ban bố cho chúng sanh một năm mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Đồng bào Khmer tin rằng, nhờ ơn đức của phật trời nên họ mới có được hạt cơm, hạt nếp để nuôi sống gia đình. Và cũng chính từ những hạt nếp dẻo ngon ấy, đồng bào đã làm ra nhiều món ăn ngon để đáp tạ trời đất và để dâng tặng cho đời, cho thế hệ tương lai những món ăn ngon dẻo thơm ấy. Ngoài việc làm lễ vật để dâng cúng ơn trời đất, trong ngày lễ Oc Om Boc, cốm dẹp còn được bày bán khắp mọi nơi trong khu vực diễn ra lễ hội, mục đích để mọi người mua về làm món ăn lưu niệm dâng lên ông bà cha mẹ và làm quà gửi tặng người thân…"
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam