Cơm lam
Bộ Lương thực
· Nhóm cơm
· Nghệ An
Khàu Cờ Lám (cơm lam). Cơm lam là món “khoái khẩu” của các dân tộc vùng Tây Bắc Nghệ An, hiện nay tại các khách sạn, nhà hàng cơm lam có ngôi vị như “đệ nhất món ăn” trong thực đơn của các vị “thượng đế”, nhất là du khách nước ngoài.
Nguyên liệu
-
Gạo nếp
- 1 gr
-
Gừng nhỏ
- 1 Củ
-
Nước dừa tươi
- 200 ml
-
Đậu phộng
- 200 gr
-
Mè trắng
- 100 gr
-
Tre
- 7
Cách chế biến
-
Người ta chọn cây non họ tre, ống lam ngonphải được chặt từ cây bánh tẻ mà phải chặt những ống hứng được nhiều ánh sáng mặt trời nhất, không già và cũng không non quá. Mỗi ống chặt bỏ mắt một đầu, đầu còn lại có tác dụng như cái đáy nồi.
-
Sơ chế nguyên liệu
-
Gạo nếp mua về bạn đem đãi sạch những hạt lép và rửa dưới vòi nước để loại bỏ đi những sạn cát có trong gạo. Sau đó ngâm gạo nếp trong nước từ 4 - 6 tiếng để hạt gạo nở mềm. Sau khi gạo đã ngâm nở mềm, vớt gạo ra rửa sạch lại với nước, rồi để ráo.
-
Gừng cạo vỏ, rửa sạch, đem đi giã nhuyễn. Sau đó đem trộn chung với gạo đã ngâm.
-
Lá chuối mua về đem đi rửa sạch bụi bẩn, sau đó dùng khăn sạch lau cho khô rồi dùng kéo cắt thành từng miếng nhỏ hoặc miếng vuông tùy ý.
-
Tre mua về đem chặt thành từng khúc dài tầm 30cm, sau đó cắt phạt đi 2 đầu rồi đem rửa sạch.
-
Cho gạo vào ống tre
-
Cuộn các miếng lá chuối lại sau đó nhét vào ống tre đã sơ chế sao cho lá chuối bịt kín một đầu ống lại.
-
Sau đó xúc phần gạo đã trộn với gừng giã nhuyễn ở bên trên cho vào ống tre. Tiếp tục cho phần nước dừa tươi vào ngập ống tre.
-
Cuối cùng tiếp tục dùng lá chuối cuộn tròn lại rồi bịt kín phần ống tre còn lại.
-
Nấu cơm lam
-
Đốt cháy phần rơm hoặc than củi đã chuẩn bị, sau đó cho các ống tre vào nướng chín.
-
Khi thấy có hơi nước bốc lên từ miệng ống tre và ngửi thấy mùi thơm của cơm là lúc cơm lam đã chín.
-
Khi cơm chín, lấy các ống tre ra, để nguội sao đó dùng dao tách bỏ lớp vỏ ngoài của ống tre, chừa lại một lớp lạt giang mỏng ở bên trong để lúc ăn mới đem bóc phần vỏ đó đi.
-
Làm muối vừng
-
Đậu phộng mua về, bạn đem nhặt bỏ những hạt hư, lép.
-
Bắc chảo lên bếp, đợi cho chảo nóng thì cho đậu phộng vào rang 5 - 10 phút cho đến khi hạt đậu chín vàng đều hai mặt là được.
-
Sau khi rang đậu xong, vớt đậu ra sau đó dùng tay để loại bỏ phần vỏ đậu phộng.
-
Bắc chảo lên bếp, đợi chảo nóng cho phần muối tinh vào đảo đều tay, sau đó cho ra một cái chén nhỏ.
-
Tiếp tục bắc chảo lên bếp để rang mè, rang trên chảo với lửa nhỏ, đảo đều tay trong 2 - 3 phút hoặc khi hạt mè có màu nâu, bóng và đôi khi nghe tiếng nổ lách tách hoặc một vài hạt nảy lên là được.
-
Sau đó cho muối, mè rang cùng phần đậu phộng vào cối và giã nhuyễn để làm hỗn hợp muối vừng. Tùy vào sở thích bạn có thể giã thật nhuyễn hoặc giã sơ để đậu phộng không quá nát đều được.
-
Hoàn thành
-
Khi ăn dùng dao chặt nhỏ ống tre ra, rồi tách lấy phần cơm bên trong chấm cùng chén muối vừng và thưởng thức thôi!
"Cơm lam là món ăn mang nhiều ý nghĩa tâm linh với đồng bào Thái. Người dân nơi đây quan niệm nhờ mưa thuận, gió hòa nên mới có mùa màng thuận lợi, mới có được hạt gạo dẻo thơm để làm cơm lam. Cơm lam không còn xa lạ với nhiều người nhưng cơm lam của người Thái được liệt vào hạng ngon nhất. Nếu đến với xứ Nghệ. Trước đây, cơm lam được ưu tiên cho phụ nữ trong thời kỳ sinh đẻ. Theo quan niệm của người Thái, phụ nữ sau khi sinh ăn cơm lam sẽ tránh được các chất kim loại nấu bằng nồi: gang, nhôm, đồng... nên không gây ảnh hưởng tới sức khỏe và chất lượng nguồn sữa của mẹ.
Món cơm lam tuy đơn giản nhưng không hẳn là dễ chế biến. Người xưa thường phải mang theo gạo nếp, đá đánh lửa, dao quắm bên mình nếu muốn làm được ống cơm lam ngon. Tuy nhiên nhờ sự công phu và cầu kỳ ấy mà cho ra đời món cơm lam đậm đà hương vị núi rừng, tuân theo nguyên lý âm dương ngũ hành. "
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam