Cốm làng Vòng
Bộ Lương thực
· Nhóm cơm
· TP. Hà Nội
"Cốm làng Vòng - Một món ăn truyền thống độc đáo
Cốm làng Vòng là một món ăn truyền thống nổi tiếng của Hà Nội, Việt Nam. Được chế biến từ gạo nếp non, Cốm làng Vòng mang trong mình hương vị độc đáo và sự tinh tế của điểm tâm truyền thống. Dưới đây là những đặc điểm nổi bật và lý do tại sao Cốm làng Vòng được coi là một trong những loại cốm ngon nhất.
Cốm làng Vòng được làm từ gạo nếp non tươi mới thu hoạch từ các vùng quê ven đô Hà Nội. Gạo nếp non có hạt to, tròn, có một lớp ánh xanh dễ nhìn. Chính vì nguyên liệu tươi ngon và chọn lựa kỹ càng, Cốm làng Vòng có vị ngọt thanh, mềm mịn và mùi thơm tự nhiên đặc trưng.
Cốm làng Vòng không chỉ là gạo nếp non thông thường, mà nó đã trải qua quá trình chế biến rất đặc biệt. Gạo nếp non được ngâm trong nước, sau đó nấu chín ở lửa nhỏ và trộn đều với một số thành phần tự nhiên như lá chuối hay lá dứa, tạo nên màu xanh đặc trưng của Cốm làng Vòng.
Cốm làng Vòng có hương vị tinh tế, hài hòa và đậm đà. Khi ăn, bạn có thể cảm nhận được vị ngọt của gạo nếp, hơi béo từ sữa cốm, và một chút chát nhẹ từ lá chuối hoặc lá dứa. Hương vị này không chỉ đơn giản mà còn đầy sự tinh tế, làm cho Cốm làng Vòng trở thành món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ hội truyền thống.
Cốm làng Vòng không chỉ là một món ăn ngon mà còn mang trong mình giá trị văn hóa và lịch sử sâu sắc. Nó đã được truyền tai nhau từ đời này sang đời khác và được coi là một biểu tượng của sự kiên nhẫn và công phu trong sản xuất. Điều này đã tạo nên sự đặc biệt và quý giá của Cốm làng Vòng.
Cốm làng Vòng không chỉ phổ biến ở Hà Nội mà còn được người dân trong cả nước yêu thích. Nhiều du khách quốc tế cũng đến Việt Nam để thưởng thức món ăn này. Cốm làng Vòng đã xây dựng được một thương hiệu uy tín và trở thành một biểu tượng ẩm thực của đất nước. "
Nguyên liệu
-
Lúa nếp non
- 5 kg
-
Lá dứa
- 500 gr
-
Lá chuối
- 500 gr
-
Lá sen
- 500 gr
Cách chế biến
-
Rang thóc:
-
Sau những thao tác chọn lọc, nghệ nhân bắt đầu tạo “hương” cho cốm bằng cách cho lúa vào chảo rang. Chảo rang cốm phải là chảo gang đúc, vì như vậy mới “om” và tạo cho cốm có độ dẻo thơm mà không giòn. Lò được người dân vùng cốm dùng để rang phải là lò đắp bằng sỉ than. Cốm được rang trong vòng ba mươi phút, mẻ cốm rang thành công khi đã oằn hết hạt non, tức là người ta sẽ bốc năm hạt cốm để thử, đặt lên miếng gỗ rồi miết mạnh tay. Nếu “hai oằn ba róc”, nghĩa là hai hạt chưa róc nhưng đã oằn, ba hạt róc nhưng không oằn thế là được. Rang cốm phải đều tay, người Làng Vòng nổi tiếng vì cách đảo cốm dẻo tay và biết “thổi hồn” riêng cho cốm qua mỗi công đoạn tỉ mỉ chọn lọc không chỉ từ chiếc chảo rang cốm, bếp rang cốm mà ngay tới củi đưa vào lò cũng phải được chọn lọc. Đó là củi gỗ chứ không phải rơm hay than thông thường vì nếu không điều chỉnh được lửa sẽ ảnh hưởng rất lớn tới vị của Cốm. Khi Cốm đã được rang vừa tới sẽ được bắt ra, để vừa độ đem giã.
-
Rang thóc là công đoạn quan trọng nhất, khó nhất, yêu cầu sự tỉ mỉ và cẩn thận cao. Cốm rang vừa tới thì sẽ dẻo, xanh và ngon. Nếu rang quá lửa hạt thóc sẽ bị đớn. Còn nếu rang chưa tới sẽ bị dính hạt thóc vào và không rời, không tơi được ra
-
Thường thì nghệ nhân sẽ giã cốm tới bảy lần, mười phút giã nếu thấy chấu thì xúc ra sẩy đi và cho vào giã tiếp. Vào lần giã thứ năm thì phân cốm ra làm ba loại: cốm rón, cốm non và cốm gốc, để riêng từng loại cốm sau hai lần giã cuối cùng. Và những mẻ cốm ra lò được những người dân làng nghề truyền thống nâng niu, nhẹ nhàng gói lại trong những tấm lá sen tươi còn đang phảng nhất mùi nắng nhẹ chiều Hồ Tây, buộc vừa tay bằng cọng rơm xanh biếc. Thế mới biết nghề làm cốm vất vả biết chừng nào.
-
Thóc sau khi sang xong thì đợi nguội, chia ra thành các mẻ để giã, mỗi mẻ khoảng vài kilogram cho vào cối giã. Thóc được giã đều tay, thấy có trấu thì xúc ra sảy bỏ trấu rồi giã tiếp. Tùy vào độ non của thóc mà người giã cốm sẽ ước lượng, trung bình giã và sàng sảy từ 5-8 lần mới thành cốm.
-
"
-
"Quy trình làm cốm:
-
Lúa nếp non ở các huyện ngoại thành được gặt từ sáng sớm, tuốt, đãi loại bỏ hạt lép và chuyển về nhà.
-
Thóc được rang, để nguội, máy bỏ trấu, sau đó được cho vào cối đá giã cho bong lớp vỏ cám, sàng sảy sạch sẽ rồi lại được giã tiếp lần 2.
-
Cốm được phân thành 3 loại: cốm giót, cốm non, cốm già. Rồi giã tiếp lần 3 cho đạt và sàng sảy lại.
-
Cốm được gói trong 1 lớp lá ráy để giữ ẩm và mát, sau đó mới là 1 lớp lá sen bên ngoài. Vì lá sen nóng nên thường ko được gói trực tiếp vào cốm.
" Cốm Làng Vòng là một đặc sản của nền ẩm thực Việt Nam. Đây là một sản phẩm đặc trưng của làng Vòng ngày trước có tên là thôn Hậu, thuộc xã Dịch Vọng, huyện Từ Liêm; nay thuộc phường Dịch Vọng hậu, quận Cầu Giấy, Hà Nội
Theo như nhiều người cao tuổi ở Làng Vòng cho biết thì cái tên này xuất phát từ địa thế của làng nằm trong một con đường vòng hình tròn, tức là đi vòng quanh làng theo một con đường. Bên ngoài vòng tròn là địa giới làng khác. Làng gồm nhiều thôn như Vòng Tiền, Vòng Hậu, Vòng Sở, Vòng Trung.[2]
Cốm được gói trong 2 lớp lá: một lớp lá ráy tươi đảm bảo cốm không bị khô, ngoài cùng là lớp lá sen thoảng hương thơm ngát, buộc trong sợi rơm lúa nếp vàng tươi khiến món ăn càng mang đậm hương đồng nội
Nghề làm cốm làng Vòng, bắt nguồn từ truyền thuyết: Vào một mùa thu cách đây cả ngàn năm, khi lúa bắt đầu uốn câu thì trời đổ mưa to, gió lớn, đê vỡ, ruộng lúa cao nhất đồng cũng bị nhấn chìm. Người làng Vòng đành mò cắt những bông lúa còn non ấy đem về rang khô, ăn dần, chống đói. Không ngờ cái sản phẩm bất đắc dĩ ấy lại có hương vị riêng, rất hấp dẫn. Từ đó, người làng Vòng thường hay làm để ăn chơi mỗi khi mùa thu đến. Cứ mỗi lần làm là một lần rút kinh nghiệm, sáng tạo thêm nên hạt cốm ngày càng xanh, càng mỏng, càng dẻo, càng thơm.
Hồi đó, món cốm làng Vòng trở thành món ăn tao nhã của người Tràng An, thậm chí trở thành đặc sản quý để tiến cho vua các triều Lý (1009-1225). Sau này, cốm làng Vòng trở thành những món quà để dành tặng người thân, người sành ăn. Món ăn thân thuộc này cũng xuất hiện trên những gánh hàng rong dân dã, gắn liền với tuổi thơ của nhiều người Việt Nam.
Sau đó, tiếng lành đồn xa, thông tin về ''thức quà từ lúa non'' đến tai vua, vua ra lệnh cho thợ làm cốm ở làng Vòng về kinh thành để làm ra những mẻ cốm dâng vua. Sau khi thưởng thức thứ quà này, vua đã truyền cho làng Vòng giữ nghề từ đó cho đến nay""."
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam