Tung lò mò
Bộ Thịt
· Nhóm thịt gia cầm
· An Giang
Thực chất tên gọi tung lò mò bắt nguồn từ cái tên “tung laomaow” được người việt đọc chệch mà ra, theo tiếng chăm thì “tung” có nghĩa là ruột, còn “laomaow” có nghĩa là con bò, dịch ra tiếng việt sẽ là lạp xưởng bò. Tung lò mò nghĩa là thịt trong ruột bò, nói một cách văn vẻ hơn nghĩa là lạp xưởng bò. Đây là món ăn có cách chế biến vô cùng kì công và tỉ mỉ trong từng công đoạn, để làm nên thành quả đòi hỏi người Chăm phải cân nhắc rất nhiều trong lựa chọn nguyên liệu ngon nhất và sơ chế cẩn thận.
Nguyên liệu
Cách chế biến
-
Sau khi sơ chế các nguyên liệu, người dân mới bắt đầu chế biến phần nhân bên trong của tung lò mò (Lạp xưởng bò). Thịt bò của phần nhân được trộn với thịt mỡ rồi băm nhuyễn. Đối với người Chăm, họ thường sử dụng phần thịt bò ngon như đùi, bắp hoặc thịt nạc lóc từ xương để món ăn được hoàn hảo nhất. Đây là một trong những kinh nghiệm quý báu khi họ chuẩn bị cho món tung lò mò. Quá trình khử mùi giữ vai trò quan trọng nhất, vì đó là một trong những bước quan trọng để quyết định hương vị của món ăn.
-
Trong giai đoạn băm nhuyễn, tung lò mò (Lạp xưởng bò) được loại bỏ hết gân và bầy nhầy. Trước đây, người dân thường băm thịt bò bằng thủ công. Tuy nhiên, máy móc ngày càng phát triển nên người chế biến dùng máy để băm. Như vậy, vừa có thể tiết kiệm thời gian mà còn đảm bảo chất lượng món ăn.
-
Dựa vào lời của một cô bán tung lò mò (Lạp xưởng bò) ở ngoài chợ kể lại, món ăn này phải đảm bảo tỷ lệ thịt và mỡ theo tỷ lệ 2:1. Điều này có nghĩa là trong một ký lạp xưởng bò được chế biến, thịt bò chiếm 2 phần, mỡ chiếm 1 phần. Bên cạnh đó, mỡ được dùng trong món tung lò mò nhất định phải là loại mỡ sa, mỡ chảy vừa mỏng vừa không nặng mùi.
-
Sau khi thịt bò và mỡ được băm nhuyễn, người nấu đem hỗn hợp đi ướp gia vị. Ngoài tiêu, tỏi, ớt, cơm nguội thì tung lò mò (Lạp xưởng bò) còn phải thêm một vài nguyên liệu truyền thống của dân tộc Chăm. Theo cảm nhận của MIA.vn, nếu món ăn loại bỏ đi thành phần nguyên liệu bí truyền này món tung lò mò không còn điểm thú vị và ấn tượng nữa.
-
Kết thúc quy trình sơ chế và các nguyên liệu được chuẩn bị kỹ lưỡng, tất cả hỗn hợp trên sẽ được nén vào ruột bò đã rửa sạch ở trên. Ruột bò sẽ được cắt thành từng khúc dài khoảng chừng 3 đốt ngón tay. Sau khi bỏ nhân vào ruột bò, người chế biến sẽ dùng một sợi dây để quấn khúc lạp xưởng bò rồi đem đi phơi. Họ thường phơi tung lò mò khoảng 3 nắng, như vậy món ăn mới vừa đạt chuẩn yêu cầu.
"Đồng bào dân tộc thiểu số Chăm ở An Giang theo đạo Hồi, không ăn thịt heo, nên chế biến ra món tung lò mò, còn gọi là lạp xưởng bò để sử dụng phổ biến trong bữa ăn. Sự độc đáo và vị thơm ngon riêng biệt đã đưa món ăn này vượt khỏi giới hạn văn hóa cộng đồng, trở thành đặc sản được nhiều thực khách ưa chuộng.
“Tung lò mò” được chứng nhận Halal và chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao
Với chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao và chứng nhận Halal, sản phẩm lạp xưởng bò Anas có nhiều triển vọng mở rộng thị trường không chỉ các địa phương trong nước, mà có thể vươn xa đến các thị trường ở vùng Đông Nam Á hay Trung Đông, nơi có nhiều người theo đạo Islam sinh sống.
Đây là món ăn tạo nên nét đặc trưng của văn hóa vùng miền, gắn liền với đời sống tín ngưỡng. Do đó, đồng bào người Chăm luôn muốn giữ gìn và phổ biến “Tung lò mò” đến với nhiều người. Họ không muốn món ăn đại diện cho nền văn hóa của đồng bào mình bị biến chất, vì vậy họ đã tự sản xuất để gìn giữ văn hóa ẩm thực truyền thống. Từ đó, lạp xưởng bò sẽ tồn tại đúng nghĩa là “món ăn đặc sản” của đồng bào Chăm Islam."
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam