Xôi hoa bó phón (Xôi hoa mật)
Bộ Lương thực
· Điện Biên
· Thành phố Điện Biên Phủ
· Phường Nam Thanh
Nguyên liệu
-
Gạo nếp thơm loại hạt dài
- 1000 gr
-
Hoa bó phón khô
- 1
Cách chế biến
-
Ngâm gạo trong nước hoa bó phón ít nhất 2 tiếng để nước hoa bó phón ngấm đều vào từng hạt gạo, hạt gạo nếp căng tròn có màu vàng bắt mắt
-
Sử dụng bộ chõ đồ xôi bằng gỗ. Đổ lượng nước vừa đủ ngập khoảng 5-7cm đáy ninh nhôm (không đổ đến quá nửa thể tích của ninh) vì làm thế sẽ không có khoảng trống tạo hơi nước và sẽ gây tràn nước lên trên làm ướt, nát xôi, xôi chín không đều.
-
Đặt vỉ lót vào đáy chõ, đổ gạo nếp đã ngâm vào và dàn đều. Lượng gạo xôi vừa đủ để một khoảng trống từ bề mặt gạo đến miệng chõ ít nhất là 5-7cm.
-
Đặt chõ hấp xôi lên bếp đun với lửa vừa.
-
Khi nước đã sôi, cần giảm lửa để xôi hoa bó phón chín từ từ và chín đều.
-
Nếu cẩn thận ta đồi xôi làm 2 lần, xôi sẽ chín mềm lâu.
-
Xôi hoa bó phón nên đồ trong khoảng 1 tiếng để xôi chín đều, thoang thoảng mùi thơm của gạo nếp và hoa bó phón.
-
Khi xôi chín dùng một dụng cụ thoáng khí như rá, rổ đổ xôi ra luôn và dàn mỏng, để xôi khô ráo không bị đọng nước. Chờ xôi nguội bớt thì đơm vào ếp khẩu để xôi giữ được độ dẻo. Sẵn sàng để thưởng thức cùng chẳm chéo, cá nướng hoặc muối vừng.
Trên mâm cỗ của các dân tộc trên địa bàn tỉnh Điện Biên, món xôi luôn hiện diện như một nét đặc trưng không thể thiếu của núi rừng Tây Bắc. Xôi hoa bó phón là một phần của món xôi ngũ sắc của người Thái. Theo quan niệm của người Thái, mỗi màu sắc đều có ý nghĩa khác nhau, tượng trưng cho sự hòa hợp của âm dương, ngũ hành. Trong đó, màu vàng của xôi hoa bó phón tượng trưng cho sự trù phú và mong ước về những vụ mùa bội thu.
Mỗi năm, cây bó phón chỉ nở hoa một lần vào mùa xuân, khoảng từ cuối tháng 2 đến tháng 3 dương lịch, hoa mới nở có màu trắng, nhỏ li ti kết hợp thành từng chùm có mùi thơm đặc trưng. Khi hoa nở thơm lừng trên những sườn núi, bà con lên rừng hái hoa về buộc thành từng chùm nhỏ, treo lên gác bếp cho khô, bảo quản để dùng dần.
Xôi hoa bó phón còn là một phần của nền văn hóa dân tộc Thái. Nó thể hiện sự sáng tạo và đa dạng trong hương vị ẩm thực của người Thái. Xôi hoa bó phón được chế biến một cách tỉ mỉ, thể hiện sự tinh tế và tôn trọng lương thực của đồng bào dân tộc tại Điện Biên.
Xem bản đồ ẩm thực Việt Nam